- Welcome to Forum Rodów Grodzieńskich.
Witamy w Grodzieńszczyźnie
Ostatnie wiadomości
#1
Księgi Parafialne i USC / Odp: Rewizyjne spisy
Ostatnia wiadomość przez Gordian - Wczoraj o 10:07:26 PMDatsunie
Poruszyłeś niszowy temat. Jak widać poprzedni post był 6 lat temu. Zgadzam się z tym co pisze Pan Albin: Dla poważnych genealogów jest to niepowtarzalny zasób danych.
Jeśli idzie o parafie to spis w 1795 roku był robiony wg parafii katolickich. Może podobnie jak wydane drukiem podymne z 1690 roku. Wskazuję tu tylko że parafie katolickie pełniły jakby funkcję gmin w poszczególnych powiatach.
Pozdr
Gordian
Poruszyłeś niszowy temat. Jak widać poprzedni post był 6 lat temu. Zgadzam się z tym co pisze Pan Albin: Dla poważnych genealogów jest to niepowtarzalny zasób danych.
Jeśli idzie o parafie to spis w 1795 roku był robiony wg parafii katolickich. Może podobnie jak wydane drukiem podymne z 1690 roku. Wskazuję tu tylko że parafie katolickie pełniły jakby funkcję gmin w poszczególnych powiatach.
Pozdr
Gordian
#2
Baza Rodów Grodzieńskich / Ród Puciłowskich oraz Drożdżew...
Ostatnia wiadomość przez Leonard Drożdżewicz - Wczoraj o 01:15:41 PMRód Puciłowskich oraz Drożdżewiczów (pierwotnie zwanych Puciłkowiczami oraz Drożdżami) to historyczne rody pochodzenia bojarskiego dawnej zachodniej Grodzieńszczyzny, których dzieje są ściśle związane z Doliną Łosośny i wsią Puciłki (w granicach obecnej Rzeczypospolitej Polskiej, gmina Sokółka, powiat sokólski, województwo podlaskie).
Pochodzenie i status historyczny
Korzenie: Obie rodziny wywodzą się ze starego bojarstwa z Ziemi Siewierskiej (wschodnie rubieże dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego, rejon Briańska, Smoleńska, Putywla, Nowogrodu Siewierskiego...). Pod koniec XV lub na początku XVI wieku (pomiędzy 1500 a 1513 rokiem) musieli uciekać ze swoich rodzinnych stron (m.in. z majątku Putyłowo) przed najazdami i ekspansją Wielkiego Księstwa Moskiewskiego. Stanowili grono tzw. egzulantów (uchodźców politycznych).
Nadanie ziemi: Jako rekompensatę za utracone dobra, za panowania Zygmunta Starego lub Zygmunta Augusta, otrzymali oni nadania ziemskie w ówczesnym Leśnictwie Kryńskim, w Molawicy. Z czasem z tych nadań wyrosła okolica szlachecka Puciłki Puciłowskich i Drożdżewiczów.
Różnice w statusie: Choć oba rody przybyły na te tereny wspólnie, ich losy prawne potoczyły się inaczej:
Puciłowscy wywodzili się z Puciłkowiczów i zdołali utrzymać oraz formalnie udowodnić swoje wolności i pełne przywileje szlacheckie (łączone m.in. z herbem Orla / Saszor lub Junosza...).
Drożdżewiczowie (dawniej Drożdża) byli bojarami hospodarskimi, którzy z różnych przyczyn historycznych i prawnych nie zdołali w późniejszych wiekach utrzymać pełnych przywilejów szlacheckich wewnątrz struktur Rzeczypospolitej, przez co w dokumentach sądowych częściej figurowali jako bojarzy lub ziemianie o ograniczonych prerogatywach.
Literatura i źródła
Monografię i szczegółowe badania nad historią tych rodów, ich genealogią oraz migracją z Kresów do Doliny Łosośny prowadził i publikował m.in. Leonard Drożdżewicz na łamach kwartalnika ,,Znad Wilii" (np. w artykułach takich jak ,,Zawsze wierni Rzeczypospolitej. Kresowe dzieje" czy ,,Bojarzy hospodarscy w Dolinie Łosośny – w okolicy Puciłki"). Tematykę tę badali również uniwersyteccy historycy, m.in. prof. Józef Maroszek.
Pochodzenie i status historyczny
Korzenie: Obie rodziny wywodzą się ze starego bojarstwa z Ziemi Siewierskiej (wschodnie rubieże dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego, rejon Briańska, Smoleńska, Putywla, Nowogrodu Siewierskiego...). Pod koniec XV lub na początku XVI wieku (pomiędzy 1500 a 1513 rokiem) musieli uciekać ze swoich rodzinnych stron (m.in. z majątku Putyłowo) przed najazdami i ekspansją Wielkiego Księstwa Moskiewskiego. Stanowili grono tzw. egzulantów (uchodźców politycznych).
Nadanie ziemi: Jako rekompensatę za utracone dobra, za panowania Zygmunta Starego lub Zygmunta Augusta, otrzymali oni nadania ziemskie w ówczesnym Leśnictwie Kryńskim, w Molawicy. Z czasem z tych nadań wyrosła okolica szlachecka Puciłki Puciłowskich i Drożdżewiczów.
Różnice w statusie: Choć oba rody przybyły na te tereny wspólnie, ich losy prawne potoczyły się inaczej:
Puciłowscy wywodzili się z Puciłkowiczów i zdołali utrzymać oraz formalnie udowodnić swoje wolności i pełne przywileje szlacheckie (łączone m.in. z herbem Orla / Saszor lub Junosza...).
Drożdżewiczowie (dawniej Drożdża) byli bojarami hospodarskimi, którzy z różnych przyczyn historycznych i prawnych nie zdołali w późniejszych wiekach utrzymać pełnych przywilejów szlacheckich wewnątrz struktur Rzeczypospolitej, przez co w dokumentach sądowych częściej figurowali jako bojarzy lub ziemianie o ograniczonych prerogatywach.
Literatura i źródła
Monografię i szczegółowe badania nad historią tych rodów, ich genealogią oraz migracją z Kresów do Doliny Łosośny prowadził i publikował m.in. Leonard Drożdżewicz na łamach kwartalnika ,,Znad Wilii" (np. w artykułach takich jak ,,Zawsze wierni Rzeczypospolitej. Kresowe dzieje" czy ,,Bojarzy hospodarscy w Dolinie Łosośny – w okolicy Puciłki"). Tematykę tę badali również uniwersyteccy historycy, m.in. prof. Józef Maroszek.
#3
Księgi Parafialne i USC / Odp: Rewizyjne spisy
Ostatnia wiadomość przez Datsun - Maj 18, 2026, 10:15:15 PMWitam.
Czy ktoś wie jak można się do tych spisów dobrać?
Konkretnie mi chodzi o spis z parafii unickiej Brzostowica Wielka, wieś Starzyńce z roku 1795. Ewentualnie może ktoś zna kompetentną osobę, która (oczywiście nie za darmo) mogłaby to sprawdzić osobiście w Grodnie?
Pozdrawiam
Czy ktoś wie jak można się do tych spisów dobrać?
Konkretnie mi chodzi o spis z parafii unickiej Brzostowica Wielka, wieś Starzyńce z roku 1795. Ewentualnie może ktoś zna kompetentną osobę, która (oczywiście nie za darmo) mogłaby to sprawdzić osobiście w Grodnie?
Pozdrawiam
#4
Ważne linki / Odp: Osoby podejrzane o zamiar...
Ostatnia wiadomość przez PZAJKOWSKI - Maj 17, 2026, 12:37:25 PMLink nie działa.
#5
Ważne linki / Odp: Bardzo przydatna wyszukiw...
Ostatnia wiadomość przez PZAJKOWSKI - Maj 17, 2026, 12:31:25 PMTaka wiadomość do tych, którzy chcieliby czegoś tam szukać - trzeba być zarejestrowanym na stronie 
#6
Tereny dzisiejszej Białorusi / Ciekawe parafie w epaveldas
Ostatnia wiadomość przez Ala2 - Maj 17, 2026, 09:16:24 AMhttps://eais.archyvai.lt/repo-ext/view/305867607
Užnerio dekanato gimimo, santuokos ir mirties metrikų knyga
Vilniaus Romos katalikų vyskupijos dvasinė konsistorija
Wołkołata Miadzioł Zadziewie Postawy , Łuczaj Dzierkowszczyzna Parafianowo Duniłowicze
Užnerio dekanato gimimo, santuokos ir mirties metrikų knyga
Vilniaus Romos katalikų vyskupijos dvasinė konsistorija
Wołkołata Miadzioł Zadziewie Postawy , Łuczaj Dzierkowszczyzna Parafianowo Duniłowicze
#7
Wywody genealogiczne szlachty / Odp: Wywód kilku gałęzi rodu P...
Ostatnia wiadomość przez Karol H - Maj 14, 2026, 03:51:35 PMDzień dobry,
Panie Łukaszu, czy mogę prosić o dostęp do pliku? Szukam powiązań rodzinnych Odlanickich-Poczobuttów (krewni mojej żony). Wacław Odlanicki Poczobutt pochodził ze wsi Poczobuty - urodził się ok 1910 -1920 roku - rodzeństwo:Jadwiga, Władysław, Irena oraz Maria. Jego ojciec Józef Odlanicki Poczobutt (lub dziadek) sprzedał majątek w Poczobutach i kupił inny w miejscowości Popławce.
Wacław miał żonę Jadwigę z domu Hlebowicz - ze wsi Hlebowicze (ur. w 1919)
W 1941 roku Wacław z zoną Jadwigą oraz z siostrami Jadwigą i Władysławą i macochą (II żoną Józefa - Bronisławą) zostali wywiezieni na Syberię. Tam urodziła się im córka Maria.
Wacław niestety zmarł na Syberii w 1942 roku i tam został pochowany.
Józef (ojciec Wacława , któremu udało się uniknąć wywózki ) powrócił 1945 do majątku w Popławcach ale szybko został aresztowany przez nowe władze i osadzony w więzieniu w Grodnie. zmarł w latach 40 stych.
Z Syberii powróciła żona Wacława Jadwiga z córką Marią, Władysława, Jadwiga oraz II żona Józefa - Bronisława z synem (ta ostatnia osiadła w Krakowie)
Po krótce - tyle wiemy...
Będę wdzięczny za dostęp do pliku
Pozdrawiam
Panie Łukaszu, czy mogę prosić o dostęp do pliku? Szukam powiązań rodzinnych Odlanickich-Poczobuttów (krewni mojej żony). Wacław Odlanicki Poczobutt pochodził ze wsi Poczobuty - urodził się ok 1910 -1920 roku - rodzeństwo:Jadwiga, Władysław, Irena oraz Maria. Jego ojciec Józef Odlanicki Poczobutt (lub dziadek) sprzedał majątek w Poczobutach i kupił inny w miejscowości Popławce.
Wacław miał żonę Jadwigę z domu Hlebowicz - ze wsi Hlebowicze (ur. w 1919)
W 1941 roku Wacław z zoną Jadwigą oraz z siostrami Jadwigą i Władysławą i macochą (II żoną Józefa - Bronisławą) zostali wywiezieni na Syberię. Tam urodziła się im córka Maria.
Wacław niestety zmarł na Syberii w 1942 roku i tam został pochowany.
Józef (ojciec Wacława , któremu udało się uniknąć wywózki ) powrócił 1945 do majątku w Popławcach ale szybko został aresztowany przez nowe władze i osadzony w więzieniu w Grodnie. zmarł w latach 40 stych.
Z Syberii powróciła żona Wacława Jadwiga z córką Marią, Władysława, Jadwiga oraz II żona Józefa - Bronisława z synem (ta ostatnia osiadła w Krakowie)
Po krótce - tyle wiemy...
Będę wdzięczny za dostęp do pliku
Pozdrawiam
#8
Wspomnienia i impresje / Wojciech Załęski (1943-2017) -...
Ostatnia wiadomość przez Leonard Drożdżewicz - Maj 14, 2026, 09:06:45 AMWojciech Załęski (1943-2017)
9 lat temu, 13 września 2017 roku zakończył ziemską wędrówkę Wojciech Załęski, wszechstronny artysta, rzeźbiarz (absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku - w pracowni rzeźby prof. Franciszka Duszenki, twórcy pomnika Westerplatte) literat, pedagog, kolekcjoner, znawca sztuki, archeologii i dziejów zachodnich rubieży dawnej Litwy – Wielkiego Księstwa Litewskiego, w tym szczególnie Supraśla i jego puszczańskich okolic.
Ten supraski Leonardo, rodem z pobliskiego Grodna, zawodowo związany z Liceum Plastycznym w Supraślu (wcześniej w Białymstoku), kontynuującym w drugiej połowie XX wieku najlepsze tradycje wileńskiej szkoły sztuk pięknych, przyczynił się do ocalenia od zapomnienia niezwykle złożonej przeszłości tych ziem, w tym przemilczanej historii unitów supraskich (od bazyliańskiego Supraśla przez Wierzchlesie po Samogród i jeszcze dalej...).
W szkolnych latach, na wakacjach szedł z plecakiem z Dąbrowy Białostockiej (do II wojny światowej – Grodzieńskiej) w kierunku Nowego Dworu, by z pewnej góry widzieć – za kordonem... - ukochane rodzinne Grodno...
Był redaktorem naczelnym regionalnego pisma pt. ,,Supraśl-Nazukos" (1990-2009). Pisał felietony o tematyce, historycznej i współczesnej, uzupełniane rysunkami satyrycznymi z motywami społecznymi i politycznymi. Był jednym ze współzałożycieli Collegium Suprasliense – stowarzyszenia zajmującego się szeroko pojętą kulturą małych miast i prowadzącego działalność wydawniczą. Jego autorstwa był cykl wydawniczy ,,Supraski Raptularz", w którym opracował m.in.: ,,Straty wojenne Supraśla", ,,Eliasz – fenomen pogranicza świadomości", ,,Supraśla czas miniony", ,,Hecz precz stała się rzecz: wydobyte z kufra pamięci".
Wojciech Załęski napisał przewodnik ,,Spacerem po Supraślu" (w którym żył i pracował) i opracowanie zaginionego obrazu ,,Supraska Madonna". Był autorem rozpraw na konferencje naukowe Collegium Suprasliense, które później były drukowane w Acta Collegii Suprasliensis.
W laudacji należy podkreślić, że kultywowanie przez Profesora Wojciecha Załęskiego wspólnego dziedzictwa historycznego i kulturalnego, zawsze łączącego wszystkie ludy i narody pogranicza dawnej Litwy i Korony - zasługuje na najwyższe uznanie, zarówno w Grodnie, Wilnie, jak i nie tylko w Warszawie...
Leonard Drożdżewicz
9 lat temu, 13 września 2017 roku zakończył ziemską wędrówkę Wojciech Załęski, wszechstronny artysta, rzeźbiarz (absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku - w pracowni rzeźby prof. Franciszka Duszenki, twórcy pomnika Westerplatte) literat, pedagog, kolekcjoner, znawca sztuki, archeologii i dziejów zachodnich rubieży dawnej Litwy – Wielkiego Księstwa Litewskiego, w tym szczególnie Supraśla i jego puszczańskich okolic.
Ten supraski Leonardo, rodem z pobliskiego Grodna, zawodowo związany z Liceum Plastycznym w Supraślu (wcześniej w Białymstoku), kontynuującym w drugiej połowie XX wieku najlepsze tradycje wileńskiej szkoły sztuk pięknych, przyczynił się do ocalenia od zapomnienia niezwykle złożonej przeszłości tych ziem, w tym przemilczanej historii unitów supraskich (od bazyliańskiego Supraśla przez Wierzchlesie po Samogród i jeszcze dalej...).
W szkolnych latach, na wakacjach szedł z plecakiem z Dąbrowy Białostockiej (do II wojny światowej – Grodzieńskiej) w kierunku Nowego Dworu, by z pewnej góry widzieć – za kordonem... - ukochane rodzinne Grodno...
Był redaktorem naczelnym regionalnego pisma pt. ,,Supraśl-Nazukos" (1990-2009). Pisał felietony o tematyce, historycznej i współczesnej, uzupełniane rysunkami satyrycznymi z motywami społecznymi i politycznymi. Był jednym ze współzałożycieli Collegium Suprasliense – stowarzyszenia zajmującego się szeroko pojętą kulturą małych miast i prowadzącego działalność wydawniczą. Jego autorstwa był cykl wydawniczy ,,Supraski Raptularz", w którym opracował m.in.: ,,Straty wojenne Supraśla", ,,Eliasz – fenomen pogranicza świadomości", ,,Supraśla czas miniony", ,,Hecz precz stała się rzecz: wydobyte z kufra pamięci".
Wojciech Załęski napisał przewodnik ,,Spacerem po Supraślu" (w którym żył i pracował) i opracowanie zaginionego obrazu ,,Supraska Madonna". Był autorem rozpraw na konferencje naukowe Collegium Suprasliense, które później były drukowane w Acta Collegii Suprasliensis.
W laudacji należy podkreślić, że kultywowanie przez Profesora Wojciecha Załęskiego wspólnego dziedzictwa historycznego i kulturalnego, zawsze łączącego wszystkie ludy i narody pogranicza dawnej Litwy i Korony - zasługuje na najwyższe uznanie, zarówno w Grodnie, Wilnie, jak i nie tylko w Warszawie...
Leonard Drożdżewicz
#9
Tereny dzisiejszej Litwy / Niektóre osoby związane z Wiln...
Ostatnia wiadomość przez Leonard Drożdżewicz - Maj 08, 2026, 08:40:34 AMNiektóre osoby związane z Wilnem
Michał Andriolli (1836–1893), malarz
Franciszak Alachnowicz (1883–1944) – białoruski działacz narodowy, publicysta i pisarz
Hleb Bahdanowicz (1913–1957) – białoruski działacz i publicysta niepodległościowy
Antonin Bajewski (1915–1941), błogosławiony franciszkanin urodzony w mieście
August Bécu (1771–1824), lekarz
św. Andrzej Bobola (1591–1657), męczennik za wiarę
Wojciech Brudzewski (1446–1495), polski astronom, matematyk, filozof, pedagog i dyplomata
Teodor Bujnicki (1907–1944), poeta
Jan Bułhak (1876–1950), nestor polskiej fotografii
Alaksandr Burbis (1885–1923) – białoruski działacz społeczny, etnograf
Stanisław Cat-Mackiewicz (1896–1966), pisarz
Jan Karol Chodkiewicz (1560–1621), polityk i hetman
Mikalojus Konstantinas Čiurlionis (1875–1911), litewski kompozytor, malarz i grafik
Icchak Cukierman (1915–1981), członek ŻOB, działacz społeczny
Petras Cvirka (1909–1947), litewski pisarz
Krzysztof Cwynar (1942–), piosenkarz, kompozytor
Franciszek Dalewski (1825–1904), jeden z przywódców organizacji cywilnej Rządu Narodowego na Litwie w czasie powstania styczniowego, zesłaniec.
Andrzej Dąbrowski (1938–) piosenkarz, rajdowiec
Timofiej Dokszycer (1921-2005), trębacz, pedagog
Ignacy Domeyko (1801–1889), geolog
Szymon Dowkont (1793–1864), litewski pisarz, etnograf i historyk
Leonard Drożdżewicz (1960–) publicysta kwartalnika literacko-kulturalnego ,,Znad Wilii"
Władysław Dziewulski (1878–1962), astronom, pedagog
Konstanty Ildefons Gałczyński (1905–1953), poeta
Jan Krzysztof Glaubitz (1715–1767), architekt
Filip Golański (1753–1824), teoretyk literatury, krytyk literacki
Antoni Gołubiew (1907–1979), pisarz i publicysta
Antoni Gorecki (1787–1861), pisarz, poeta
Wawrzyniec Gucewicz (1753–1798), architekt
Jascha Heifetz (1901–1987), skrzypek
Jerzy Hoppen (1891–1969), malarz, grafik, pedagog, historyk sztuki
Marian Iwańciów (1906–1971), malarz, grafik, pedagog
Tekla Iwicka (1814–1888), filantropka
Ignacy Iwicki (1825–1881), pedagog, tłumacz
Witold Iwicki (1884–1943), duchowny katolicki
Czesław Jankowski (1857–1929), polski poeta, krytyk, publicysta, historyk, krajoznawca, działacz społeczny
Jakub Jasiński (1761–1794) poeta i generał, wódz insurekcji kościuszkowskiej na Litwie
Stanisław Jasiukiewicz (1921–1973), aktor
Anatoliusz Jureń (1927–1978), poeta
Rafał Kalinowski (1835–1907), karmelita bosy, powstaniec styczniowy, święty Kościoła Katolickiego
Mieczysław Karłowicz (1876–1909), kompozytor
Emil Karewicz (1923–2020), aktor
Święty Kazimierz (1458–1484), święty Kościoła katolickiego, patron Rzeczypospolitej Obojga Narodów
Zygmunt Kęstowicz (1921–2007), aktor
Witold Kieżun (1922–2021), profesor ekonomii
Adam Kirkor (1818–1886), wydawca, archeolog
Szymon Konarski (1808–1839), powstaniec
Maciej Musa Konopacki (1926–2020) – polski działacz społeczny pochodzenia tatarskiego, patriarcha polskiego Orientu
Kazimierz Kontrym (1776–1836), pisarz, polityk
Tadeusz Konwicki (1926–2015) pisarz, filmowiec
św. Faustyna Kowalska (1905–1938), zakonnica, głosicielka kultu Miłosierdzia Bożego
Borys Kowerda (1907–1987), rosyjski działacz emigracyjny pochodzenia białoruskiego
Józef Ignacy Kraszewski (1812–1887), polski pisarz, publicysta, wydawca, historyk, działacz społeczny i polityczny
Joachim Lelewel (1786–1861), historyk
Józef Łukaszewicz (1863–1928), polski fizyk i geolog
Józef Mackiewicz (1902–1985), polski pisarz i publicysta
Adam Mickiewicz (1798–1855), polski poeta, działacz i publicysta polityczny
Romuald Mieczkowski(1950-), polski poeta, dziennikarz, publicysta, działacz społeczności polskiej na Litwie, współzałożyciel i redaktor naczelny czasopisma literackiego ,,Znad Wilii"
Czesław Miłosz (1911–2004), poeta, laureat nagrody Nobla w dziedzinie literatury
Stanisław Moniuszko (1819–1872), polski kompozytor, organista
Ludwik Narbutt (1832–1863), powstaniec
Teodor Narbutt (1784–1864), historyk
Aleksandra Naumik Sandøy (1949–2013), polska i norweska piosenkarka
Tymon Niesiołowski (1882–1965), polski malarz, grafik i pedagog
Maurycy Orgelbrand (1826–1904), polski księgarz i wydawca
Samuel Orgelbrand (1810–1868), polski drukarz i wydawca
Bohdan Paczyński (1940–2007), astronom
Jerzy Passendorfer (1923–2003), reżyser
Szimon Peres (1923–2016), polityk
Józef Piłsudski (1867–1935), polityk, wojskowy
Emilia Plater (1806–1831), polska hrabianka, uczestniczka powstania listopadowego
Marcin Poczobutt-Odlanicki (1728–1810), polski matematyk, astronom, poeta, rektor Szkoły Głównej
Ignacy Potocki (1750–1809), polski polityk, działacz patriotyczny, publicysta i pisarz, marszałek wielki litewski, oficer napoleoński
Edward Römer (1806–1878), działacz społeczny, pisarz, tłumacz, malarz
Ryszard Ronczewski (1930–2020), aktor, reżyser
Ferdynand Ruszczyc (1870- 1936), malarz, grafik, pedagog
Lew Sapieha (1557–1633), hetman wielki litewski, kanclerz wielki litewski, marszałek sejmu, podkanclerzy litewski, wojewoda wileński
Maciej Kazimierz Sarbiewski, SI (1595–1640), poeta, jezuita
Kazimierz Siemienowicz polsko-litewski generał, inżynier wojskowy i artylerzysta
Piotr Skarga (1536–1612), teolog, pisarz, pierwszy rektor Akademii Wileńskiej
Irena Sławińska (1913–2004), teatrolog
Juliusz Słowacki (1809–1849), poeta
bł. Michał Sopoćko (1888–1975), apostoł Miłosierdzia Bożego
Chaim Soutine (1893–1943), malarz
Helena Straszyńska (1905–2003), pedagog
Abraham Suckewer (1913–2010), żydowsko-polski poeta i pisarz, tworzący w języku jidysz
Władysław Syrokomla (1823–1862), poeta, pisarz, tłumacz
Antoni Szacki (1902–1992), pułkownik Wojska Polskiego
Danuta Szaflarska (1915–2017), aktorka
Tadeusz Szeligowski (1896–1963), kompozytor
Jan Szyttler (1763–1850), kucharz
Ludomir Sleńdziński (1889–1980), malarz, rzeźbiarz, pedagog
Jędrzej Śniadecki (1768–1838), chemik, biolog, filozof
Józef Świętorzecki (1876–1936), generał
Eustachy Tyszkiewicz (1814–1873), historyk
Zygmunt Vogel (1764–1826), malarz
Chaim Weizman (1874–1952), przywódca ruchu syjonistycznego, przewodniczący Światowej Organizacji Syjonistycznej, pierwszy prezydent Izraela, chemik
Witold Węsławski (1855–1930), lekarz, działacz społeczny, oświatowy i narodowy, radny Wilna, prezes Polskiej Macierzy Szkolnej Ziem Wschodnich
Franciszka Wierzbicka (1897–1970), polska bernardynka, art. malarka, założycielka klasztoru w Łodzi
Jan Kazimierz Wilczyński (1806–1885), archeolog
Antoni Wiwulski (1877–1919), architekt
Czesław Wołłejko (1916–1987), aktor
Franciszek Wróblewski (1789–1857), doktor medycyny i chirurgii
Eliasz ben Salomon Zalman, Gaon z Wilna (1720–1797), żydowski kabalista i matematyk
Tomasz Zan (1796–1855), poeta
Władysław Zajewski (1930–) – polski historyk, profesor, poeta
Creative Commons
https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wilno&diff=prev&oldid=78923448
dostęp: 08.05.2026
Michał Andriolli (1836–1893), malarz
Franciszak Alachnowicz (1883–1944) – białoruski działacz narodowy, publicysta i pisarz
Hleb Bahdanowicz (1913–1957) – białoruski działacz i publicysta niepodległościowy
Antonin Bajewski (1915–1941), błogosławiony franciszkanin urodzony w mieście
August Bécu (1771–1824), lekarz
św. Andrzej Bobola (1591–1657), męczennik za wiarę
Wojciech Brudzewski (1446–1495), polski astronom, matematyk, filozof, pedagog i dyplomata
Teodor Bujnicki (1907–1944), poeta
Jan Bułhak (1876–1950), nestor polskiej fotografii
Alaksandr Burbis (1885–1923) – białoruski działacz społeczny, etnograf
Stanisław Cat-Mackiewicz (1896–1966), pisarz
Jan Karol Chodkiewicz (1560–1621), polityk i hetman
Mikalojus Konstantinas Čiurlionis (1875–1911), litewski kompozytor, malarz i grafik
Icchak Cukierman (1915–1981), członek ŻOB, działacz społeczny
Petras Cvirka (1909–1947), litewski pisarz
Krzysztof Cwynar (1942–), piosenkarz, kompozytor
Franciszek Dalewski (1825–1904), jeden z przywódców organizacji cywilnej Rządu Narodowego na Litwie w czasie powstania styczniowego, zesłaniec.
Andrzej Dąbrowski (1938–) piosenkarz, rajdowiec
Timofiej Dokszycer (1921-2005), trębacz, pedagog
Ignacy Domeyko (1801–1889), geolog
Szymon Dowkont (1793–1864), litewski pisarz, etnograf i historyk
Leonard Drożdżewicz (1960–) publicysta kwartalnika literacko-kulturalnego ,,Znad Wilii"
Władysław Dziewulski (1878–1962), astronom, pedagog
Konstanty Ildefons Gałczyński (1905–1953), poeta
Jan Krzysztof Glaubitz (1715–1767), architekt
Filip Golański (1753–1824), teoretyk literatury, krytyk literacki
Antoni Gołubiew (1907–1979), pisarz i publicysta
Antoni Gorecki (1787–1861), pisarz, poeta
Wawrzyniec Gucewicz (1753–1798), architekt
Jascha Heifetz (1901–1987), skrzypek
Jerzy Hoppen (1891–1969), malarz, grafik, pedagog, historyk sztuki
Marian Iwańciów (1906–1971), malarz, grafik, pedagog
Tekla Iwicka (1814–1888), filantropka
Ignacy Iwicki (1825–1881), pedagog, tłumacz
Witold Iwicki (1884–1943), duchowny katolicki
Czesław Jankowski (1857–1929), polski poeta, krytyk, publicysta, historyk, krajoznawca, działacz społeczny
Jakub Jasiński (1761–1794) poeta i generał, wódz insurekcji kościuszkowskiej na Litwie
Stanisław Jasiukiewicz (1921–1973), aktor
Anatoliusz Jureń (1927–1978), poeta
Rafał Kalinowski (1835–1907), karmelita bosy, powstaniec styczniowy, święty Kościoła Katolickiego
Mieczysław Karłowicz (1876–1909), kompozytor
Emil Karewicz (1923–2020), aktor
Święty Kazimierz (1458–1484), święty Kościoła katolickiego, patron Rzeczypospolitej Obojga Narodów
Zygmunt Kęstowicz (1921–2007), aktor
Witold Kieżun (1922–2021), profesor ekonomii
Adam Kirkor (1818–1886), wydawca, archeolog
Szymon Konarski (1808–1839), powstaniec
Maciej Musa Konopacki (1926–2020) – polski działacz społeczny pochodzenia tatarskiego, patriarcha polskiego Orientu
Kazimierz Kontrym (1776–1836), pisarz, polityk
Tadeusz Konwicki (1926–2015) pisarz, filmowiec
św. Faustyna Kowalska (1905–1938), zakonnica, głosicielka kultu Miłosierdzia Bożego
Borys Kowerda (1907–1987), rosyjski działacz emigracyjny pochodzenia białoruskiego
Józef Ignacy Kraszewski (1812–1887), polski pisarz, publicysta, wydawca, historyk, działacz społeczny i polityczny
Joachim Lelewel (1786–1861), historyk
Józef Łukaszewicz (1863–1928), polski fizyk i geolog
Józef Mackiewicz (1902–1985), polski pisarz i publicysta
Adam Mickiewicz (1798–1855), polski poeta, działacz i publicysta polityczny
Romuald Mieczkowski(1950-), polski poeta, dziennikarz, publicysta, działacz społeczności polskiej na Litwie, współzałożyciel i redaktor naczelny czasopisma literackiego ,,Znad Wilii"
Czesław Miłosz (1911–2004), poeta, laureat nagrody Nobla w dziedzinie literatury
Stanisław Moniuszko (1819–1872), polski kompozytor, organista
Ludwik Narbutt (1832–1863), powstaniec
Teodor Narbutt (1784–1864), historyk
Aleksandra Naumik Sandøy (1949–2013), polska i norweska piosenkarka
Tymon Niesiołowski (1882–1965), polski malarz, grafik i pedagog
Maurycy Orgelbrand (1826–1904), polski księgarz i wydawca
Samuel Orgelbrand (1810–1868), polski drukarz i wydawca
Bohdan Paczyński (1940–2007), astronom
Jerzy Passendorfer (1923–2003), reżyser
Szimon Peres (1923–2016), polityk
Józef Piłsudski (1867–1935), polityk, wojskowy
Emilia Plater (1806–1831), polska hrabianka, uczestniczka powstania listopadowego
Marcin Poczobutt-Odlanicki (1728–1810), polski matematyk, astronom, poeta, rektor Szkoły Głównej
Ignacy Potocki (1750–1809), polski polityk, działacz patriotyczny, publicysta i pisarz, marszałek wielki litewski, oficer napoleoński
Edward Römer (1806–1878), działacz społeczny, pisarz, tłumacz, malarz
Ryszard Ronczewski (1930–2020), aktor, reżyser
Ferdynand Ruszczyc (1870- 1936), malarz, grafik, pedagog
Lew Sapieha (1557–1633), hetman wielki litewski, kanclerz wielki litewski, marszałek sejmu, podkanclerzy litewski, wojewoda wileński
Maciej Kazimierz Sarbiewski, SI (1595–1640), poeta, jezuita
Kazimierz Siemienowicz polsko-litewski generał, inżynier wojskowy i artylerzysta
Piotr Skarga (1536–1612), teolog, pisarz, pierwszy rektor Akademii Wileńskiej
Irena Sławińska (1913–2004), teatrolog
Juliusz Słowacki (1809–1849), poeta
bł. Michał Sopoćko (1888–1975), apostoł Miłosierdzia Bożego
Chaim Soutine (1893–1943), malarz
Helena Straszyńska (1905–2003), pedagog
Abraham Suckewer (1913–2010), żydowsko-polski poeta i pisarz, tworzący w języku jidysz
Władysław Syrokomla (1823–1862), poeta, pisarz, tłumacz
Antoni Szacki (1902–1992), pułkownik Wojska Polskiego
Danuta Szaflarska (1915–2017), aktorka
Tadeusz Szeligowski (1896–1963), kompozytor
Jan Szyttler (1763–1850), kucharz
Ludomir Sleńdziński (1889–1980), malarz, rzeźbiarz, pedagog
Jędrzej Śniadecki (1768–1838), chemik, biolog, filozof
Józef Świętorzecki (1876–1936), generał
Eustachy Tyszkiewicz (1814–1873), historyk
Zygmunt Vogel (1764–1826), malarz
Chaim Weizman (1874–1952), przywódca ruchu syjonistycznego, przewodniczący Światowej Organizacji Syjonistycznej, pierwszy prezydent Izraela, chemik
Witold Węsławski (1855–1930), lekarz, działacz społeczny, oświatowy i narodowy, radny Wilna, prezes Polskiej Macierzy Szkolnej Ziem Wschodnich
Franciszka Wierzbicka (1897–1970), polska bernardynka, art. malarka, założycielka klasztoru w Łodzi
Jan Kazimierz Wilczyński (1806–1885), archeolog
Antoni Wiwulski (1877–1919), architekt
Czesław Wołłejko (1916–1987), aktor
Franciszek Wróblewski (1789–1857), doktor medycyny i chirurgii
Eliasz ben Salomon Zalman, Gaon z Wilna (1720–1797), żydowski kabalista i matematyk
Tomasz Zan (1796–1855), poeta
Władysław Zajewski (1930–) – polski historyk, profesor, poeta
Creative Commons
https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wilno&diff=prev&oldid=78923448
dostęp: 08.05.2026
#10
Wspomnienia i impresje / To było w maju Anno Domini 202...
Ostatnia wiadomość przez Leonard Drożdżewicz - Maj 06, 2026, 09:06:54 AMLeonard Drożdżewicz
To było w maju
Anno Domini 2025, w Wilnie na wrześniowym XXXII Międzynarodowym Festiwalu Poezji ,,Maj nad Wilią", związanym osobą jego pomysłodawcy, organizatora i dyrektora, ze środowiskiem wileńskiego kwartalnika ,,Znad Wilii", corocznym spotkaniu literatów, pisarzy, poetów, filmowców, artystów sztuk wizualnych i innych osób związanych z kulturą polską na świecie, jednym z najważniejszych wydarzeń kulturalnych na Litwie. Tym razem, zrządzeniem Opatrzności - u schyłku lata, z otrzymanymi od organizatora (będącego w korpusie dyplomatycznym - w randze ambasadora - Republiki Zarzecze - Užupio Res Publica, alternatywnego państwa w centrum Wilna) festiwalowymi wizami wjazdowymi, ruszyliśmy z żoną Heleną z Doliny Łosośny przez historyczną Zapuszczę, dzisiejszy przesmyk suwalski - Suwałki Gap - do grodu nad Wilią. Niedzielna msza św. o godz. 13.00 w kościele NMP u Franciszkanów na Piaskach - to tradycyjne festiwalowe preludium. Późniejsze wizyty u Panny świętej, co (...) w Ostrej świeci bramie i w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego, dopełniają duchowy wymiar Maja.
W poniedziałkowe przedpołudnie, przywitanie z Adamem – uroczyście otwierające festiwal, przy pomniku Mickiewicza. Wśród uczestników pamiątkowej sesji historycznej, na pierwszym planie odnajduję m.in. wykładowcę Uniwersytetu Łódzkiego z Katedry Teorii Polityki i Myśli Politycznej, Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych, współorganizującą XXXII Międzynarodowy Festiwal Poezji ,,Maj nad Wilią", przedstawiciela polskiego poselstwa w Wilnie, twórcę filmowego i telewizyjnego (m.in. filmu pt. ,,ŻYCIE ON-LINE") i marszałka izby wyższej polskiego parlamentu, którego widziałem w pierwszym szeregu na barykadach wydarzeń sierpniowych 1980 roku. W Kościele Bernardynów, jeden z inicjatorów - współorganizatorów strajku w Stoczni Gdańskiej, współautor postulatów strajkowych, w błyskotliwym historycznoliterackim wystąpieniu (z przywołaniem niezwykłych wileńskich doświadczeń swojej babci), jak przystało uczestnikowi festiwalu artystycznego, przywołał swoich wileńskich rodziców, którzy w tej świątyni w 1935 r. zawarli związek małżeński, mieszkali na Zarzeczu w poklasztornym domu przy ulicy Młynowej 2, obecnie Malūnų 2 , w sąsiedztwie poety, współprowadzącego w wileńskiej rozgłośni radiowej audycję satyryczną Kukułka Wileńska, autora audycji Kwadrans dla ponurych, powojennego, m.in., autora groteskowych miniatur dramatycznych Teatrzyk Zielona Gęś.
W scenerii gotyckiej powagi kościoła św. Franciszka i św. Bernardyna, za kościołem św. Anny, nad Wilenką, gdańszczanin z korzeniami wileńskimi, urodzony w połowie mrocznej dekady gen. Jaruzelskiego, wykładowca Wydziału Prawa Uniwersytetu Gdańskiego, czołowy przedstawiciel polskiej filozofii prawa XXI wieku, obecny naukowo i dydaktycznie m.in. na najstarszych uniwersytetach świata - w Italii, poeta, rodzinnie potomek zasłużonych bojarów litewskich, z profesorską determinacją, poszukiwał odpowiedzi na pytanie Co to znaczy być ,,Polakiem wielu kultur?". A nie tylko w wileńskich festiwalowych kuluarach słyszane były jego habilitacyjne rozważania nt. miłosierdzia w prawie karnym. Jego zdaniem miłosierdzie jest niedocenionym sposobem rozwiązywania problemów poprzez pojednanie, ugodę, mediację, naprawienie szkody czy wreszcie – przebaczenie. Podkreśla, że wciąż żyjemy w przekonaniu o konieczności odpłaty, kary, a zapominamy o innych możliwościach. Wskazuje, że obecnie odchodzi się od czynienia zła w odpowiedzi na wyrządzone zło, a skupia się na humanizmie w prawie karnym. Tak jak ks. Michał Sopoćko ujął miłosierdzie Boże w ramy teologiczne, tak gdański filozof prawa ujmuje w ramy prawne miłosierdzie - od starożytności (sięgając do pism Seneki) po czasy współczesne, zapewniając poczesne miejsce w dziejach polskiej (m.in. obok Leona Petrażyckiego i Bronisława Wróblewskiego) i światowej nauki filozofii prawa.
W sali wystawowej Domu Kultury Polskiej przy ul. Naugarduko 76 - profesor ASP w Łodzi otwiera wystawę kolorystycznego malarstwa pt. Między światłem a ciszą – notatki z podróży po Litwie, z ubiegłorocznego festiwalu na Ziemi Solecznickiej. A po wernisażu, w Sali Teatralnej DKP - reżyser, twórca związany z kinem Młodej Kultury oraz kinem moralnego niepokoju, uczestnik minionych Majów nad Wilią, w Sali Teatralnej DKP - wyłożył własne spojrzenie na sztukę, w tym na sztukę filmową uzależnione od tego jak się patrzy. Po czym festiwalowa publiczność przemknęła w pełnym cwale przez lata 50. szalejącej bolszewickiej zarazy, uczestnicząc w pokazie filmu ww. twórcy sprzed 30. lat pt. ,,Cwał".
W zarządzie głównym Związku Literatów Litwy, w dawnym pałacu Korwin-Milewskich, przysłuchiwaliśmy się rozmowom literacko-translatorskim, z udziałem licznego grona, w tym m.in. historyka literatury z kraju ościennego (którego nazwiska nie przytaczam z wiadomych względów, jak i nie wymieniam nazwisk osób o których piszę - z uwagi na aktywację - w dobie AI - czytelniczej naturalnej inteligencji...), autorki najnowszego tomiku wierszy Moja Słomianka i zawsze przychylnej majowym inicjatywom, prezeski literatów litewskich, która zwróciła uwagę na wymuszane przez polskich wydawców skrajnie niekorzystne dla twórców - umowy wydawnicze.
Wtorkowy popołudniowy Slam poetycki w Filii Uniwersytetu Białostockiego w Wilnie, będący publiczną rywalizacją młodych adeptów poezji, zdaniem dyrektora festiwalu, zasiadającego w jury konkursu, wypadł znakomicie, wyłaniając obiecującego młodego autora. Dając nadzieję pokoleniowej zmiany Międzynarodowego Festiwalu Poezji ,,Maj nad Wilią", który w tegorocznej edycji stworzył szeroką platformę prezentacji twórczości młodzieży, zarówno literackiej, jak i na niwie sztuk wizualnych i sztuki estradowej, otwierając panel dyskusyjny pokolenia Robczika - Tożsamość i popkultura. Zastępy młodych twórców na tegorocznym XXXII Międzynarodowym Festiwalu Poezji ,,Maj nad Wilią" przywołują początek XIX wieku w Wilnie, w którym został zapoczątkowany przełom romantyczny, z którego narodziła się wielka literatura polska, w wymiarze europejskim i światowym. Optymizmem napawa postawa młodzieży widzącej dźwignię rozwoju twórczego w powszechnie uznanej marce ,,Maja nad Wilią". Zgodnie z nową formułą festiwalu, koncentrującego się na idei współpracy międzypokoleniowej, spotkania nowych narracji literackich na styku języków, generacji, kultur i pokoleń, z aktywnym udziałem młodzieży i wsparciem medialnym Polskiego Radia (w osobie korespondenta w Wilnie i warszawskiej redaktor sobotniej audycji w Jedynce pt. ,,Na pograniczach", kontynuującej dzieło ,,Świata kresów" Krzysztofa Renika - do 2019r.) oraz TVP Wilno.
Wtorkowym późnym popołudniem zrobiliśmy rekonesans przy klasztorze Bazylianów, przed Środą Literacką, gdzie stwierdziliśmy pełne przygotowanie do festiwalowej recytacji Inwokacji (Litwo! Ojczyzno moja!).
Wczesnym środowym przedpołudniem zaprzęgliśmy konie mechaniczne, by wyruszyć w drogę powrotną przez Suwałki Gap, żegnając przyjaciół uczestniczących we wrześniowym maju, w tym m.in. jego dyrektora, świętującego w tym roku diamentowy jubileusz swoim udanym festiwalem literackim i przybyłego z Genewy laureata VIII edycji międzynarodowego konkursu ,,Polak Roku we Włoszech i na Świecie" 2024, od ponad pół wieku zasłużonego działacza na rzecz kultury Polskiej w Szwajcarii, członka kolegium stałych współpracowników kwartalnika ,,Znad Wilii", przed laty nominowanego do najwyższych laurów papieskich. Minęliśmy się z Dzisiejszymi drogami poezji polskiej - festiwalowym spotkaniem z laureatem m.in. najbardziej znanej medialnie nagrody literackiej w Polsce w 2022 r. za tom Mondo cane i Nagrody Literackiej im. Juliana Tuwima w 2022 r. za całokształt twórczości, przybyłym do Wilna z grupą sympatycznych, kompetentnych łódzkich wydawców.
Inicjatorka EMiGRY, polska reżyser z Berlina, z silnymi korzeniami grodzieńskimi, zasłużona, wpływowa działaczka polonijna w Niemczech, gościnnie wystąpiła z Festiwalem Filmowym EMiGRA, prezentując pokazy filmów ,,Najgorętszy punkt planety – Wilno" Romualda Ławrynowicza, Raimundasa Razvadaukasa i Jana Maksimowicza oraz ,,Nieudacznicy PL", w reż. Jacka Papisa.
Nierozerwalny związek Poezji i Miłosierdzia, jak corocznie, zgodnie z programem Maja nad Wilią miał miejsce w Hospicjum Ks. Michała Sopoćki na ul. Rasų 4. Zawierzenie Miłosierdziu, jak zawsze, nie tylko w Wilnie, nabiera szczególnego sensu, szczególnie w dzisiejszym okresie burzy i naporu, w którym jakże aktualne pozostaje pytanie: czy sztuka może ocalić świat? Na pewno, na progu III tysiąclecia, może udzielić nam schronienia w tychże czasach wszelkiego zamętu i niepokoju...
Festiwalowe impresje kończę słowami piosenki Maryli Rodowicz to było w maju, właśnie w maju, tym razem we wrześniu 2025 roku, co po mackiewiczowsku widziałem na własne oczy.
Leonard Drożdżewicz
To było w maju
Anno Domini 2025, w Wilnie na wrześniowym XXXII Międzynarodowym Festiwalu Poezji ,,Maj nad Wilią", związanym osobą jego pomysłodawcy, organizatora i dyrektora, ze środowiskiem wileńskiego kwartalnika ,,Znad Wilii", corocznym spotkaniu literatów, pisarzy, poetów, filmowców, artystów sztuk wizualnych i innych osób związanych z kulturą polską na świecie, jednym z najważniejszych wydarzeń kulturalnych na Litwie. Tym razem, zrządzeniem Opatrzności - u schyłku lata, z otrzymanymi od organizatora (będącego w korpusie dyplomatycznym - w randze ambasadora - Republiki Zarzecze - Užupio Res Publica, alternatywnego państwa w centrum Wilna) festiwalowymi wizami wjazdowymi, ruszyliśmy z żoną Heleną z Doliny Łosośny przez historyczną Zapuszczę, dzisiejszy przesmyk suwalski - Suwałki Gap - do grodu nad Wilią. Niedzielna msza św. o godz. 13.00 w kościele NMP u Franciszkanów na Piaskach - to tradycyjne festiwalowe preludium. Późniejsze wizyty u Panny świętej, co (...) w Ostrej świeci bramie i w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego, dopełniają duchowy wymiar Maja.
W poniedziałkowe przedpołudnie, przywitanie z Adamem – uroczyście otwierające festiwal, przy pomniku Mickiewicza. Wśród uczestników pamiątkowej sesji historycznej, na pierwszym planie odnajduję m.in. wykładowcę Uniwersytetu Łódzkiego z Katedry Teorii Polityki i Myśli Politycznej, Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych, współorganizującą XXXII Międzynarodowy Festiwal Poezji ,,Maj nad Wilią", przedstawiciela polskiego poselstwa w Wilnie, twórcę filmowego i telewizyjnego (m.in. filmu pt. ,,ŻYCIE ON-LINE") i marszałka izby wyższej polskiego parlamentu, którego widziałem w pierwszym szeregu na barykadach wydarzeń sierpniowych 1980 roku. W Kościele Bernardynów, jeden z inicjatorów - współorganizatorów strajku w Stoczni Gdańskiej, współautor postulatów strajkowych, w błyskotliwym historycznoliterackim wystąpieniu (z przywołaniem niezwykłych wileńskich doświadczeń swojej babci), jak przystało uczestnikowi festiwalu artystycznego, przywołał swoich wileńskich rodziców, którzy w tej świątyni w 1935 r. zawarli związek małżeński, mieszkali na Zarzeczu w poklasztornym domu przy ulicy Młynowej 2, obecnie Malūnų 2 , w sąsiedztwie poety, współprowadzącego w wileńskiej rozgłośni radiowej audycję satyryczną Kukułka Wileńska, autora audycji Kwadrans dla ponurych, powojennego, m.in., autora groteskowych miniatur dramatycznych Teatrzyk Zielona Gęś.
W scenerii gotyckiej powagi kościoła św. Franciszka i św. Bernardyna, za kościołem św. Anny, nad Wilenką, gdańszczanin z korzeniami wileńskimi, urodzony w połowie mrocznej dekady gen. Jaruzelskiego, wykładowca Wydziału Prawa Uniwersytetu Gdańskiego, czołowy przedstawiciel polskiej filozofii prawa XXI wieku, obecny naukowo i dydaktycznie m.in. na najstarszych uniwersytetach świata - w Italii, poeta, rodzinnie potomek zasłużonych bojarów litewskich, z profesorską determinacją, poszukiwał odpowiedzi na pytanie Co to znaczy być ,,Polakiem wielu kultur?". A nie tylko w wileńskich festiwalowych kuluarach słyszane były jego habilitacyjne rozważania nt. miłosierdzia w prawie karnym. Jego zdaniem miłosierdzie jest niedocenionym sposobem rozwiązywania problemów poprzez pojednanie, ugodę, mediację, naprawienie szkody czy wreszcie – przebaczenie. Podkreśla, że wciąż żyjemy w przekonaniu o konieczności odpłaty, kary, a zapominamy o innych możliwościach. Wskazuje, że obecnie odchodzi się od czynienia zła w odpowiedzi na wyrządzone zło, a skupia się na humanizmie w prawie karnym. Tak jak ks. Michał Sopoćko ujął miłosierdzie Boże w ramy teologiczne, tak gdański filozof prawa ujmuje w ramy prawne miłosierdzie - od starożytności (sięgając do pism Seneki) po czasy współczesne, zapewniając poczesne miejsce w dziejach polskiej (m.in. obok Leona Petrażyckiego i Bronisława Wróblewskiego) i światowej nauki filozofii prawa.
W sali wystawowej Domu Kultury Polskiej przy ul. Naugarduko 76 - profesor ASP w Łodzi otwiera wystawę kolorystycznego malarstwa pt. Między światłem a ciszą – notatki z podróży po Litwie, z ubiegłorocznego festiwalu na Ziemi Solecznickiej. A po wernisażu, w Sali Teatralnej DKP - reżyser, twórca związany z kinem Młodej Kultury oraz kinem moralnego niepokoju, uczestnik minionych Majów nad Wilią, w Sali Teatralnej DKP - wyłożył własne spojrzenie na sztukę, w tym na sztukę filmową uzależnione od tego jak się patrzy. Po czym festiwalowa publiczność przemknęła w pełnym cwale przez lata 50. szalejącej bolszewickiej zarazy, uczestnicząc w pokazie filmu ww. twórcy sprzed 30. lat pt. ,,Cwał".
W zarządzie głównym Związku Literatów Litwy, w dawnym pałacu Korwin-Milewskich, przysłuchiwaliśmy się rozmowom literacko-translatorskim, z udziałem licznego grona, w tym m.in. historyka literatury z kraju ościennego (którego nazwiska nie przytaczam z wiadomych względów, jak i nie wymieniam nazwisk osób o których piszę - z uwagi na aktywację - w dobie AI - czytelniczej naturalnej inteligencji...), autorki najnowszego tomiku wierszy Moja Słomianka i zawsze przychylnej majowym inicjatywom, prezeski literatów litewskich, która zwróciła uwagę na wymuszane przez polskich wydawców skrajnie niekorzystne dla twórców - umowy wydawnicze.
Wtorkowy popołudniowy Slam poetycki w Filii Uniwersytetu Białostockiego w Wilnie, będący publiczną rywalizacją młodych adeptów poezji, zdaniem dyrektora festiwalu, zasiadającego w jury konkursu, wypadł znakomicie, wyłaniając obiecującego młodego autora. Dając nadzieję pokoleniowej zmiany Międzynarodowego Festiwalu Poezji ,,Maj nad Wilią", który w tegorocznej edycji stworzył szeroką platformę prezentacji twórczości młodzieży, zarówno literackiej, jak i na niwie sztuk wizualnych i sztuki estradowej, otwierając panel dyskusyjny pokolenia Robczika - Tożsamość i popkultura. Zastępy młodych twórców na tegorocznym XXXII Międzynarodowym Festiwalu Poezji ,,Maj nad Wilią" przywołują początek XIX wieku w Wilnie, w którym został zapoczątkowany przełom romantyczny, z którego narodziła się wielka literatura polska, w wymiarze europejskim i światowym. Optymizmem napawa postawa młodzieży widzącej dźwignię rozwoju twórczego w powszechnie uznanej marce ,,Maja nad Wilią". Zgodnie z nową formułą festiwalu, koncentrującego się na idei współpracy międzypokoleniowej, spotkania nowych narracji literackich na styku języków, generacji, kultur i pokoleń, z aktywnym udziałem młodzieży i wsparciem medialnym Polskiego Radia (w osobie korespondenta w Wilnie i warszawskiej redaktor sobotniej audycji w Jedynce pt. ,,Na pograniczach", kontynuującej dzieło ,,Świata kresów" Krzysztofa Renika - do 2019r.) oraz TVP Wilno.
Wtorkowym późnym popołudniem zrobiliśmy rekonesans przy klasztorze Bazylianów, przed Środą Literacką, gdzie stwierdziliśmy pełne przygotowanie do festiwalowej recytacji Inwokacji (Litwo! Ojczyzno moja!).
Wczesnym środowym przedpołudniem zaprzęgliśmy konie mechaniczne, by wyruszyć w drogę powrotną przez Suwałki Gap, żegnając przyjaciół uczestniczących we wrześniowym maju, w tym m.in. jego dyrektora, świętującego w tym roku diamentowy jubileusz swoim udanym festiwalem literackim i przybyłego z Genewy laureata VIII edycji międzynarodowego konkursu ,,Polak Roku we Włoszech i na Świecie" 2024, od ponad pół wieku zasłużonego działacza na rzecz kultury Polskiej w Szwajcarii, członka kolegium stałych współpracowników kwartalnika ,,Znad Wilii", przed laty nominowanego do najwyższych laurów papieskich. Minęliśmy się z Dzisiejszymi drogami poezji polskiej - festiwalowym spotkaniem z laureatem m.in. najbardziej znanej medialnie nagrody literackiej w Polsce w 2022 r. za tom Mondo cane i Nagrody Literackiej im. Juliana Tuwima w 2022 r. za całokształt twórczości, przybyłym do Wilna z grupą sympatycznych, kompetentnych łódzkich wydawców.
Inicjatorka EMiGRY, polska reżyser z Berlina, z silnymi korzeniami grodzieńskimi, zasłużona, wpływowa działaczka polonijna w Niemczech, gościnnie wystąpiła z Festiwalem Filmowym EMiGRA, prezentując pokazy filmów ,,Najgorętszy punkt planety – Wilno" Romualda Ławrynowicza, Raimundasa Razvadaukasa i Jana Maksimowicza oraz ,,Nieudacznicy PL", w reż. Jacka Papisa.
Nierozerwalny związek Poezji i Miłosierdzia, jak corocznie, zgodnie z programem Maja nad Wilią miał miejsce w Hospicjum Ks. Michała Sopoćki na ul. Rasų 4. Zawierzenie Miłosierdziu, jak zawsze, nie tylko w Wilnie, nabiera szczególnego sensu, szczególnie w dzisiejszym okresie burzy i naporu, w którym jakże aktualne pozostaje pytanie: czy sztuka może ocalić świat? Na pewno, na progu III tysiąclecia, może udzielić nam schronienia w tychże czasach wszelkiego zamętu i niepokoju...
Festiwalowe impresje kończę słowami piosenki Maryli Rodowicz to było w maju, właśnie w maju, tym razem we wrześniu 2025 roku, co po mackiewiczowsku widziałem na własne oczy.
Leonard Drożdżewicz