Ród Puciłowskich oraz Drożdżewiczów - historyczne rody pochodzenia bojarskiego

[Leonard Drożdżewicz]

Ród Puciłowskich oraz Drożdżewiczów (pierwotnie zwanych Puciłkowiczami oraz Drożdżami) to historyczne rody pochodzenia bojarskiego dawnej zachodniej Grodzieńszczyzny, których dzieje są ściśle związane z Doliną Łosośny i wsią Puciłki (w granicach  obecnej Rzeczypospolitej Polskiej, gmina Sokółka, powiat sokólski, województwo podlaskie).
Pochodzenie i status historyczny

    Korzenie: Obie rodziny wywodzą się ze starego bojarstwa z Ziemi Siewierskiej (wschodnie rubieże dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego, rejon Briańska, Smoleńska, Putywla, Nowogrodu Siewierskiego...). Pod koniec XV lub na początku XVI wieku (pomiędzy 1500 a 1513 rokiem) musieli uciekać ze swoich rodzinnych stron (m.in. z majątku Putyłowo) przed najazdami i ekspansją Wielkiego Księstwa Moskiewskiego. Stanowili grono tzw. egzulantów (uchodźców politycznych).
    Nadanie ziemi: Jako rekompensatę za utracone dobra, za panowania Zygmunta Starego lub Zygmunta Augusta, otrzymali oni nadania ziemskie w ówczesnym Leśnictwie Kryńskim, w Molawicy. Z czasem z tych nadań wyrosła okolica szlachecka Puciłki Puciłowskich i Drożdżewiczów.
    Różnice w statusie: Choć oba rody przybyły na te tereny wspólnie, ich losy prawne potoczyły się inaczej:
        Puciłowscy wywodzili się z Puciłkowiczów i zdołali utrzymać oraz formalnie udowodnić swoje wolności i pełne przywileje szlacheckie (łączone m.in. z herbem Orla / Saszor lub Junosza...).
        Drożdżewiczowie (dawniej Drożdża) byli bojarami hospodarskimi, którzy z różnych przyczyn historycznych i prawnych nie zdołali w późniejszych wiekach utrzymać pełnych przywilejów szlacheckich wewnątrz struktur Rzeczypospolitej, przez co w dokumentach sądowych częściej figurowali jako bojarzy lub ziemianie o ograniczonych prerogatywach.

Literatura i źródła
Monografię i szczegółowe badania nad historią tych rodów, ich genealogią oraz migracją z Kresów do Doliny Łosośny prowadził i publikował m.in. Leonard Drożdżewicz na łamach kwartalnika ,,Znad Wilii" (np. w artykułach takich jak ,,Zawsze wierni Rzeczypospolitej. Kresowe dzieje" czy ,,Bojarzy hospodarscy w Dolinie Łosośny – w okolicy Puciłki"). Tematykę tę badali również uniwersyteccy historycy, m.in. prof. Józef Maroszek.

[Rafał Jurowski]

Okolica Kiersnowo, która została wydzielona z dworu królewskiego Brańsk i była siedzibą bojarów o nazwisku  Puciło, Putyło. Część z nich stała się później Kiersnowskimi. Czy przypadkiem Puciłowscy nie przybyli do Puciłek właśnie z Kiersnowa? Być może to Kiersnowo było pierwotną siedzibą bojarów Puciłkowióczw po ich przybyciu z ziemi siewierskiej po 1500 roku? Może i tu trzeba szukać śladów Drożdżewiczów?

https://forum.vgd.ru/post/1247/77346/p4559820.htm#pp4559820

https://forum.vgd.ru/post/1247/77346/p5704661.htm#pp5704661

Użytkowniczce Lipa na tym forum prawdopodobnie udało się zlokalizować pierwotne Putyłowo, obecnie ta miejscowość to Putylin niedaleko Suraża w Briańskiej obłasti, w granicach Rosji, niedaleko białoruskiej granicy.   

Путилин, расположенный в 10 км на северо-восток от Суража (Брянской области).

https://yandex.com/maps/?ll=32.906190%2C53.069995&mode=routes&pt=38.34389%2C47.91917&rtext=53.013891%2C32.393043~53.068315%2C32.463938&rtt=auto&ruri=ymapsbm1%3A%2F%2Fgeo%3Fdata%3DCgg1MzAwNTkyNRI50KDQvtGB0YHQuNGPLCDQkdGA0Y_QvdGB0LrQsNGPINC-0LHQu9Cw0YHRgtGMLCDQodGD0YDQsNC2IgoNepIBQhU6DlRC~ymapsbm1%3A%2F%2Fgeo%3Fdata%3DCgg1MzAwNjYwMhKlAdCg0L7RgdGB0LjRjywg0JHRgNGP0L3RgdC60LDRjyDQvtCx0LvQsNGB0YLRjCwg0KHRg9GA0LDQttGB0LrQuNC5INGA0LDQudC-0L0sINCU0YPQsdGA0L7QstGB0LrQvtC1INGB0LXQu9GM0YHQutC-0LUg0L_QvtGB0LXQu9C10L3QuNC1LCDQv9C-0YHRkdC70L7QuiDQn9GD0YLQuNC70LjQvSIKDRHbAUIV9UVUQg%2C%2C&z=8.48

Aby potwierdzić tą historię jak i tak historię o wspólnym pochodzeniu Puciłłow, Puciłowskich i Drożdżów zachęcam do badań chromosomu Y.
Dwie zgodne próbki Puciłowskich już są znane.

[Jarosław Drożdża]

Zainspirowany Panów dyskusją zapytałem sztuczną inteligencję na ten temat i oto, co otrzymałem:
. Najbardziej prawdopodobne drzewo robocze
Na dzisiaj wygląda ono tak:
ALEKSANDER DROŻDCZA
× Fedka Borysówna Glińska
↓
Andrzej, Piotr, inni (?)
↓
?
↓
MIKOŁAJ DROŻDCZA + bracia — 1521
↓
BORYS DROŻDCZA (?)
↓
KLIMUNT BORYSOWICZ DROŻDCZA
× Eufrozyna Nowicka
1555–1558
↓
NAJWAŻNIEJSZA LUKA
↓
IGNACY DROŻDŻA/DROŻDCZA (?)
czasy Władysława IV
↓
Jan / Maciej (?)
↓
Drożdżowie z Puciłek
XVII–XVIII w.
↓
↓
stopniowo:
Drożdża → Drożdżewicz
↓
Drożdżowie i Drożdżewiczowie z Puciłek XIX–XX w.

18. Jak oceniam dziś główną hipotezę
Hipoteza
Ocena robocza
XVI-wieczni Drożdczowie byli bojarami/ziemianami
95–100%
Andrzej i Piotr należeli do bliskiej rodziny Glińskich
85–95%
Bunt 1508 bezpośrednio zdeklasował cały ród
10–25%
Mikołaj należał do tej samej rodziny co wcześniejsi Drożdczowie
70–80%
Borys, ojciec Klimunta, był bratem Mikołaja
50–65%
XVII-wieczni Drożdżowie z Puciłek są potomkami Klimunta
50–70%
Ignacy nosił pierwotnie nazwisko Drożdża/Drożdcza, nie Drożdżewicz
60–80%
Drożdżewicz powstało w Puciłkach jako patronimiczna forma od Drożdży
wysokie, ale wymaga metryk
utrata dokumentów przyczyniła się do utraty możliwości wykazania szlachectwa
40–60%
deklasacja była długim procesem, nie jednym wydarzeniem
70–80%
współcześni Drożdżowie z Puciłek pochodzą od XVI-wiecznych Drożdczów
ok. 40–60% na obecnym materiale
Najważniejsze jest to, że nie znaleźliśmy niczego, co obalałoby możliwość ciągłości Drożdcza → Drożdża z Puciłek. Przeciwnie, status społeczny, geografia, chronologia i ewolucja nazwiska są z nią zgodne. Ale nadal brakuje nam dokumentów genealogicznych przez XVII wiek.
Gdybym miał wybrać jeden dokument, który może zmienić całą sprawę, byłby to obecnie przywilej Władysława IV dotyczący Ignacego. Może powiedzieć nie tylko, czy ziemia była nadana ,,na wolności szlacheckiej", ale również jak naprawdę nazywał się Ignacy i z jakiego wcześniejszego prawa wynikało jego posiadanie Puciłek. Drugim priorytetem pozostają dzieci Klimunta.

[Jarosław Drożdża]

Poszperałem, popatrzyłem na źródła i ustaliłem, że Drożdżowie z Puciłek nijak się mają do innych Drożdżów. Po pierwsze Drożdżowie w Rewizji Sejmowej figurują nie jako wolni posesjonaci, ale jako poddani Królewscy siedzący na 2 włókach, z których płacili czynsz. Zatem byli zwykłymi chłopami a nie Bojarami. Nie znalazłem Źródeł wskazujących na to, że byli bojarami. Wcześniejsze hipotezy, które powyżej przedstawiłem okazały się fałszywe.

[Leonard Drożdżewicz]

          Bardzo cenny kolejny krok w oświetlaniu mroków dziejowych rodów grodzieńskich z puszcz litewskich, przepastnej krainy...

Z szacunkiem

LEONARD DROŻDŻEWICZ
16-100 Sokółka
ul. Gen. Wł. Sikorskiego 31
tel.: 85 711-51-68
tel./fax: 85 711-47-44
e-mail: notld@wp.pl